چراغ راه

بسم الله ...

آدابِ ادب

نوفُ البِکالِىّ: رَاَیْتُ أمیرَ المُؤمِنینَ علیه‏ السلام مُوَلِّیا مُبادِرا ، فَقُلْتُ : اَیْنَ تُریدُ یا مَولاىَ؟فَقالَ : دَعنى یا نَوفُ ، اِنَّ آمالى تُقَدِّمُنى فِى المَحبوبِ. فَقُلتُ : یا مَولاىَ وَ ما آمالُکَ؟ قالَ :قَدْ عَلِمَهَا الْمَأمولُ وَ اسْتَغنَیتُ عَنْ تَبیینِها لِغَیْرِهِ ، وَکَفى بِالْعَبْدِ اَدَبا اَلاّ یُشْرِکَ فى نِعَمِهِو اِرْبِهِ غَیْرَ رَبِّهِ؛
نوف بکالی می گوید: امیر المؤمنین (علیه‏ السلام) را دیدم که شتابان مى‏رود . عرض کردم : مولاى من کجا مى‏روید؟ فرمودند : «اى نوف رهایم کن! آرزوهایم مرا به پیشگاه محبوب مى‏کشانَد». عرض کردم: مولاى من! آرزوهایتان چیست؟ فرمودند : «آن کس که مورد آرزوست ، خود آنها رامى‏داند و نیازى نیست به غیر او بگویم . بنده را همین ادب بس که در نعمت‏ها و نیازش، غیر پروردگارش را شریک نگردانَد» .

امام صادق علیه السلام:

اِنْ اُجِّلْتَ فى عُمُرِکَ یَومَیْنِ فَاجْعَلْ اَحَدَهُما لاَِدَبِکَ لِتَسْتَعینَ بِهِ عَلىیَومِ مَوتِکَ. فَقیلَ لَهُ : وَ ما تِلْکَ الاِْسْتِعانَةُ؟ قالَ : تُحْسِنُ تَدبیرَ ما تُخَلِّفُ وَ تُحْکِمُهُ؛
اگر در عُمرت دو روز مهلت داده شدى ، یک روز آن را براى ادب خود قرار ده تا از آن براى روز مُردنت کمک بگیرى. به امام گفته شد : این کمک گرفتن چگونه است؟ فرمودند: به این‏که آنچه را از خود برجا مى‏گذارى، خوب برنامه‏ریزى کنى و محکم‏کارى نمایى.

آسایش دوگیتی

امام صادق علیه السلام:

اَلرَّوْحُ وَ الرّاحَةُ فِى الرِّضا وَ الْیَقینِ وَ الْهَمُّ وَ الْحَزَنُ فِى الشَکِّ وَ السَّخَطِ؛
خوشى و آسایش، در رضایت و یقین است و غم و اندوه در شکّ و نارضایتى.

باخداباش پادشاهی کن

امام کاظم علیه السلام:

وَاللّه‏ِ ما اُعْطِىَ مُوْمِنُ قَطَّ خَیْرَ الدُّنْیا وَالآْخِرَةِ، اِلاّ بِحُسْنِ ظَنِّهِ بِاللّه‏ِ عَزَّوَجَلَّ وَ رَجائِهِ لَهُ وَ حُسْنِ خُلْقِهِ وَالْکَفِّ عَنِ اغْتیاب الْمُؤمِنینَ؛
به خدا قسم خیر دنیا و آخرت را به مؤمنى ندهند مگر به سبب حسن ظن و امیدوارى او به خدا و خوش اخلاقى اش و خوددارى از غیبت مؤمنان.

برکت درزندگی

امام صادق علیه السلام:

اَللّهُمَّ صَلِّ عَلى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ قَسَمْتَ لى مِنْ قِسْمٍ اَوْ رَزَقْتَنى مِنْ رِزْقٍ فَاجْعَلْهُ حَلالاً طَیِّبا واسِعا مُبارَکا قَریبَ الْمَطْلَبِ سَهْلَ الْمَاْخَذِ فى یُسْرٍ مِنْکَ وَ عافَیةٍ وَ سَلامَةٍ وَ سعادَةٍ اِنَّک عَلى کُلِّ شَىْ‏ءٍ قَدیرٌ؛
خدایا! بر محمّد و خاندان او، درود فرست و آنچه را برایم قسمت کرده و یا روزى نموده‏اى، حلال، پاک، فراوان، با برکت، دست یافتنى و آسان به دست آمدنى قرار بده، با راحتى، عافیت، تندرستى و خوش‏بختى از سوى خود مقرر کن! به درستى که تو بر هر چیز توانایى.

جوان ونوجوان

پیامبراکرم صلى‏ الله‏ علیه‏ و‏آله

اوصیکُمْ بِالشُّبّانِ خَیْرا فَاِنَّهُمْ اَرَقُّ اَفـْئِدَةً اِنَّ اللّه‏َ بَعَثَنى بَشیرا وَ نَذیرا فَحالَـفَنِى الشُّبّانُ وَ خالَفَنِى الشُّیوخُ، ثُمَّ قَرَاَ «فَطالَ عَلَیْهِمُ الاَْمَدُ فَقَسَتْ قُلوبُهُمْ»؛
شما را به نیکى با جوانان سفارش مى‏کنم، چرا که آنان، دل‏هاى رقیق‏ترى دارند، به راستى که خداوند، مرا بشارت دهنده و هشدار دهنده برانگیخت، جوانان با من هم پیمان شدند و پیران با من به مخالفت برخاستند. آن‏گاه این آیه را خواندند: «و عمر آنان به درازا کشید و دل‏هایشان سخت گردید».

خیردوجهان

امام رضا علیه السلام:

اِنَّ رَجُلاً سَاَلَ الْعالِمَ اَنْ یُعَلِّمَهُ ما یَنالُ بِهِ خَیْرَ الدُّنْیا وَ الآْخِرَةِ وَ لا یُطَوِّلَ عَلَیْهِ فَقالَ لا تَغْضَبْ ؛
شخصى از امام کاظم صلوات ‏الله ‏علیه‏  درخواست نمود که در کلامى کوتاه، چیزى به او بیاموزد که با آن خیر دنیا و آخرت را به دست آورد. حضرت فرمودند: خشمگین مشو.

راز طول عمر

امام باقر علیه السلام:

اَ لْبِرُّ وَ الصَّدَقَةُ یَنْفیانِ الْفَقْرَ وَ یَزیدانِ فِى الْعُمْرِ وَ یَدْفَعانِ عَنْ صاحِبِهِما سَبعینَ میتَةَ سوءٍ ؛
کار خیر و صدقه، فقر را مى‏بَرند، بر عمر مى‏افزایند و هفتاد مرگ بد را از صاحب خود دور مى‏کنند.

کلید روزی

امام على علیه السلام

از جمله اندرزهاى لقمان به فرزندش این بود که: فرزندم! کسى که در به دست آوردن روزى، یقینش به خدا اندک و نیّتش به روزى رسان سست است، باید از این نکته عبرت آموزد که خداوند تبارک و تعالى او را در سه مرحله از خلقتش روزى داد، بدون آن که خودش در آنها تلاش و تدبیرى داشته باشد. پس، خداوند تبارک و تعالى در مرحله چهارم نیز روزى او را خواهد داد . . . مرحله اول در رحم مادرش . . . و مرحله دوم از شیر مادرش بود . . . و مرحله سوم از درآمد والدینش روزى او را داد . . . تا آن که بزرگ و فهمیده شد و مستقلاً به کسب درآمد پرداخت. در این هنگام ، بر خود سخت گرفت و به پروردگارش بدگمان شد و از ترس تنگدستى و یقین نداشتن به جایگزین کردن نعمت از سوى خداوند تبارک و تعالى، حقوق خدا و مردم در مال خود را نادیده گرفت و خود و خانواده اش را در سختى و تنگنا قرار داد.

جوانمردی

امام علی علیه السلام

نِظامُ الفُتوّةِ احتِمالُ عَثَراتِ الإخوانِ ، و حُسنُ تَعَهُّدِ الجِیرانِ؛
آیین جوانمردى، تحمّل لغزشهاى برادران و رسیدگى به همسایگان است.

فخر فروشی ممنوع

پیامبراکرم صلى‏ الله‏ علیه‏ و‏آله

مَنْ لَبِسَ ثَوْباً فَاخْتالَ فیهِ خَسَفَ اللّه‏ُ بِهِ مِنْ شَفیرِ جَهَنَّمَ وَ کانَ قَرینُ قارُونَ لاَِنَّهُ اَوَّلُ مَنِ اخْتالَ فَخَسَفَ اللّه‏ُ بِهِ وَ بِدارِهِ الاَْرْضَ وَ مَنِ اخْتالَ فَقَدْ نازَعَ اللّه‏َ فِى جَبَرُوتِهِ؛
کسى که لباس بپوشد و با آن فخرفروشى کند، خداوند او را به پرتگاه جهنم مى‏افکند و او همنشین قارون خواهد بود، چون قارون اوّلین کسى بود که فخرفروشى و مباهات کرد و خدا او و خانه‏اش را در دل زمین فرو برد و کسى که فخرفروشى کند در مقام جبروت با خدا رو در رو شده است.

نشانه تواضع

امام صادق علیه السلام

اِنَّ مِنَ‏التَّواضُعِ اَنْ‏یَرْضَى‏الرَّجُلُ بِالَْمجْلِسِ دُونَ‏الْمَجْلِسِ،وَاَنْ یُسَلِّمَ عَلى‏مَنْ یَلْقى ...؛
از آثار تواضع این است که انسان به نشستن در پائین مجلس راضى باشد و بهر کس مى‏رسد سلام نماید.

حیا

امام علی علیه السلام

مَنْ کساهُ الحیاءُ ثوبَهُ خَفیِ عن النّاسِ عیبُهُ؛
کسی که لباس حیاء و پاکدامنی به خود بپوشاند، عیوبش از مردم پوشیده خواهد ماند.

کارگشایی

امام کاظم علیه السلام

مَنْ لَمْ یَسْتَطِعْ أَنْ یَصِلَنا فَلْیَصِلْ فُقَرآءَ شیعَتِنا؛
کسى که قدرت ندارد به ما صله نماید، به شیعیان نیازمند ما رسیدگى نماید.

توفیق نیکی نمودن

امام صادق علیه السلام

لَیْسَ کُلُّ مَنْ یُحِبُّ اَنْ یَصْنَعَ الْمَعْرُوفَ اِلَى النّاسِ یَصْنَعُهُ وَلَیْسَ کُلُّ مَنْ یَرْغَبُ فیهِ یَقْدِرُ عَلَیهِ وَلا کُلُّ مَنْ یَقْدِرُ عَلَیْهِ یُؤْذَنُ لَهُ فیهِ، فَاِذَا اْجَتَمَعَتِ الرَّغْبَةُ وَالْقُدْرَةُ وَالاِءذْنُ فَهُنالِکَ تَمَّتِ السَّعادَةُ لِلطّالِبِ وَالْمَطْلُوبِ اِلَیْهِ؛
چنان نیست که هر کس دوست داشته باشد به مردم نیکى کند، آن را انجام دهد! و چنان نیست که هر کس علاقه‏مند به کار خیر باشد، توانایى آن را داشته باشد و چنان هم نیست که هر کس قدرت بر نیکى به مردم داشته باشد، به او اذن نیکوکارى داده شود! پس هرگاه که «خواستن» و «توانستن» و «اجازه» (از سوى خدا) جمع شود، در آن صورت است که براى طالب و مطلوب، سعادت فراهم مى‏آید.

صلوات

قالَ رَسُولُ اللهِ صَلَّی اللهُ علیهِ وَآلهِ

لاتَضرِبُوا أطفالَکُمْ علی بُکائِهِم؛ فَإنَّ بُکاءَهُم أربعةَ أشهُرٍ شهادۀُ أن لاإله إلاّاللهُ، وأربعةَ أشهُرٍ الصَّلاةُ عَلَی النَّبیِّ وآلهِ، وأربعةَ أشهرٍ الدُّعاءُ لِوالدِیهِ؛
نوزادانتان را به خاطر گریه‌هایشان نزنید؛زیرا گریه آنان در چهار ماه اوّل شهادت به یگانگی خدای متعال، در چهار ماه بعد صلوات بر پیامبر و خاندان گرامی آن حضرت، و در چهار ماه دیگر دعا برای پدر و مادرشان می‌باشد.